ÖLÇME VE YERLEŞTİRME REHBERİ

2026 YKS ve LGS Yerleştirme Kılavuzu: Katsayılar, OBP Etkisi ve Baraj Puanları Nasıl Hesaplanır?

2026 YKS ve LGS Yerleştirme Kılavuzu Katsayılar
Özet & Rehber Amacı: Hedeflediğiniz üniversite veya fen lisesine yerleşmek yalnızca doğru soru sayısına değil, o soruların ağırlık katsayılarına ve okul puanınızın (OBP) yaratacağı sıralama değişimine bağlıdır. Bu rehberde; TYT'nin AYT puanına olan %40'lık gerçek etkisini, standart sapma hesaplarının arkasındaki matematiksel gerçeği, OBP'nin ilk 50 binde öğrencileri binlerce kişi nasıl ileri ya da geri attığını ve YÖK başarı sırası barajlarını tüm netliğiyle bulacaksınız.

1. 2026 YKS Puan Türleri ve Test Ağırlık Katsayıları

Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nda (YKS) 4 temel yerleştirme puanı hesaplanır: SAY (Sayısal), EA (Eşit Ağırlık), SÖZ (Sözel) ve DİL. Tüm puan türlerinde TYT oturumunun genel ağırlığı %40, ikinci oturum olan AYT veya YDT'nin ağırlığı ise %60'tır.

Aşağıdaki tablo, bir öğrencinin puan türlerine göre çözdüğü testlerin yaklaşık yüzdelik ağırlıklarını göstermektedir:

Test Adı SAY Puanına Katkı EA Puanına Katkı SÖZ Puanına Katkı DİL Puanına Katkı
TYT Türkçe (40 Soru) %13 %13 %13 %13
TYT Matematik (40 Soru) %13 %13 %13 %13
TYT Fen Bilimleri (20 Soru) %7 %7 %7 %7
TYT Sosyal Bilimler (20 Soru) %7 %7 %7 %7
TYT GENEL TOPLAM %40 %40 %40 %40
AYT Matematik (40 Soru) %30 %30 - -
AYT Fizik (14 Soru) %10 - - -
AYT Kimya (13 Soru) %10 - - -
AYT Biyoloji (13 Soru) %10 - - -
AYT Türk Dili ve Ed. (24 Soru) - %18 %18 -
AYT Tarih-1 (10 Soru) - %7 %7 -
AYT Coğrafya-1 (6 Soru) - %5 %5 -
AYT Tarih-2, Coğ-2, Felsefe, Din - - %30 -
YDT Yabancı Dil (80 Soru) - - - %60
2026 GÜNCEL KATSAYI MOTORU

TYT ve AYT Netlerini Gir, Gerçek Yerleştirme Puanını Hesapla!

ÖSYM'nin en son standart sapma ve test katsayılarına göre güncellenen akıllı puan hesaplama aracımızla Sayısal, Eşit Ağırlık ve Sözel puanlarını anında gör.

2. Standart Sapma Efsaneleri: Zor Soru Daha Çok Puan Getirir mi?

Öğrenciler arasında en yaygın şehir efsanelerinden biri "Sınavda kimsenin yapamadığı çok zor bir soruyu yaparsam bana 10 puan getirir" inancıdır. Bu bilgi tamamen yanlıştır.

ÖSYM kılavuzundaki standart sapma formülü soru bazında değil, test bazında hesaplanır. Yani:

  • TYT Matematik testindeki 1. soru ile 39. sorunun taban puan katkısı birbirine eşittir.
  • Standart sapma, bir testin Türkiye ortalaması çok düşük olduğunda o testin genel soru katsayısını yukarı çeker. Örneğin, o yıl AYT Fizik testinin Türkiye net ortalaması 2.1 ise, AYT Fizik netinin getireceği standart puan, ortalaması 6.5 olan bir teste göre bir miktar daha yüksek hesaplanır.
  • Bu sebeple "zor soru aramak" yerine, sınavda en hızlı çözebileceğiniz soruları cebe atıp toplam neti maksimize etmek her zaman en karlı stratejidir.

3. Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) Nedir, Sıralamayı Nasıl Oynatır?

Lise mezuniyet diploma notunuz (100 üzerinden), 5 ile çarpılarak 500'lük OBP'ye dönüştürülür. Ardından bu puan 0.12 katsayısıyla çarpılarak ham YKS puanınıza eklenir:

OBP Ekleme Formülü: Yerleştirme Puanı = Ham Puan + (Diploma Notu × 5 × 0.12)
Örnek: Diploma notu 90 olan bir öğrenci için: 90 × 5 × 0.12 = +54.0 Puan eklenir.
Örnek: Diploma notu 70 olan bir öğrenci için: 70 × 5 × 0.12 = +42.0 Puan eklenir.

Aradaki 12 puanlık fark, özellikle ilk 20.000 ile 80.000 arasındaki yoğun yığılma bölgesinde öğrenciyi 5.000 ila 8.000 kişi ileri ya da geri fırlatabilir. Bu nedenle lise yazılılarına ve sözlü notlarına verilen önem, sınav sonucunuzu doğrudan etkiler.

4. Kırık OBP Cezası Nedir, Kimleri Kapsar?

Bir önceki yıl YKS ile bir örgün lisans/ön lisans programına yerleşen (kayıt yaptırsın ya da yaptırmasın) veya açık öğretimin kontenjan sınırlı bir bölümünü kazanan öğrencilerin OBP katsayısı yarı yarıya düşürülür (0.12 yerine 0.06 ile çarpılır).

Buna kamuoyunda Kırık OBP denir. Örneğin 54 puan alan bir adayın puanı 27 puana iner. 27 puanlık bu kayıp, adayı en az 25.000–40.000 kişi geriye atacaktır. Ancak bu kural yalnızca bir sonraki yıl için geçerlidir; 2 yıl sonra OBP katsayısı tekrar normale (0.12) döner.

KİŞİYE ÖZEL HAZIRLIK ROTASI

Mevcut Notunu Gir, Hedeflediğin Bölüm İçin Gereken Netleri Gör!

Diploma notunuz ve hedeflediğiniz üniversite programını seçin; yapay zekâ destekli panelimiz size özel haftalık ders çalışma programı ve net artırma hedefleri oluştursun.

5. YÖK Başarı Sırası Barajları (Tıp, Hukuk, Mühendislik)

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), belirli meslek alanlarında niteliği korumak amacıyla ham puandan bağımsız başarı sırası barajı uygulamaktadır. İlgili sıralamanın 1 kişi dahi gerisinde kalsanız o programı tercih listenize yazamazsınız:

Bölüm / Program Puan Türü Gereken En Düşük Başarı Sırası
Tıp Fakültesi SAY İlk 50.000
Diş Hekimliği SAY İlk 80.000
Eczacılık SAY İlk 100.000
Hukuk Fakültesi EA İlk 125.000
Mimarlık SAY İlk 250.000
Mühendislik Programları* SAY İlk 300.000
Öğretmenlik Programları İlgili Tür İlk 300.000

* Orman, Ziraat ve Su Ürünleri mühendislikleri hariçtir.

6. LGS Merkezi Yerleştirme ve Yüzdelik Dilim Analizi

Liselere Geçiş Sistemi'nde (LGS) 8. sınıf öğrencileri merkezi sınavla Fen Liseleri, Anadolu Liseleri ve Proje İmam Hatip Liselerine yerleşir. LGS'de katsayı dağılımı şöyledir:

  • Türkçe: Katsayısı 4 (20 Soru)
  • Matematik: Katsayısı 4 (20 Soru)
  • Fen Bilimleri: Katsayısı 4 (20 Soru)
  • İnkılap Tarihi: Katsayısı 1 (10 Soru)
  • Din Kültürü: Katsayısı 1 (10 Soru)
  • Yabancı Dil: Katsayısı 1 (10 Soru)

LGS tercihlerinde kesinlikle puana bakılmaz; sınavın zorluğuna göre taban puanlar her yıl 30-40 puan dalgalanabilir. Esas alınması gereken ölçüt Genel Yüzdelik Dilimdir.

7. Tercih Dönemi Stratejisi: Puana Değil Sıralamaya Bakın!

ÖSYM sonuç belgeniz elinize ulaştığında listenizi oluştururken altın kural:

  1. Listenin ilk %20'lik dilimine hayalinizdeki yüksek sıralamalı bölümleri yazın (Sıralamanızın %20-30 önündeki yerler).
  2. Listenin %50'lik orta kısmına tam sıralamanıza denk gelen realist tercihleri yerleştirin.
  3. Listenin son %30'luk kısmına ise açıkta kalmamak adına sıralamanızın %40-50 gerisinde olan güvenlik tercihlerini koyun.
ÜCRETSİZ SINAV KİTAPLIĞI

İstediğin Sıralamaya Ulaşmak İçin 15.000+ Soru Seni Bekliyor!

TYT, AYT ve LGS'de netlerini hızla artırmak için müfredatla birebir uyumlu test kitaplarımız ve formül föylerimiz tamamen ücretsiz. Hemen çözmeye başla.

8. Online Puan Hesaplama ve Ücretsiz Hedef Belirleme Araçları

Sitemizin ana sayfasında yer alan puan hesaplama modülü; MEB kazanımlarına ve en güncel ÖSYM kılavuz verilerine göre kalibre edilmiştir. Test netlerinizi girerek anlık tahmini puanınızı görebilir, Türkiye geneli deneme sınavlarımızla gerçek sıralamanızı öğrenebilirsiniz.

9. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

TYT baraj puanı kaldırıldı mı?

Evet, YÖK kararıyla 2022 yılından itibaren TYT ve AYT baraj puanı (150 ve 180 barajı) uygulaması tamamen kaldırılmıştır. İlgili puan türünde neti hesaplanan her aday üniversite tercihi yapma hakkına sahiptir; ancak mesleki başarı sırası barajları geçerliliğini korumaktadır.

Açık liseden mezun olanların OBP'si nasıl hesaplanır?

Açık Öğretim Lisesi mezunlarının diploma notu da örgün eğitim mezunları gibi 100 üzerinden hesaplanarak aynı 0.12 katsayısıyla çarpılır, herhangi bir hak kaybı veya puan farkı uygulanmaz.

Dershane veya okul birinciliği kontenjanı nasıl işler?

Okul birinciliği kontenjanı yalnızca mezun olunan yıl geçerlidir. Mezun öğrenciler bir sonraki yıl okul birinciliği hakkından yararlanamaz.

Puanını Hesapla, Hedefine Kararlılıkla İlerle!

Katsayıları lehinize çevirmek için eksiklerinizi ücretsiz test kitaplarımızla kapatın.

Puan Hesaplama Modülü Ücretsiz Testleri Çöz